Fotobesprekingen: Waarom, wat, hoe?

Fotobesprekingen: Waarom, wat, hoe?

Onderstaand een verhaal van Huub Keulers, een fotograaf met wie ik op Facebook bevriend ben. Het gaat over het beoordelen van de foto’s waar wij als club ook mee worstelen. Persoonlijk denk ik dat wij teveel foto’s echt willen beoordelen en dat we per clublid terug moeten gaan naar het beoordelen van één foto per onderwerp, twee per avond. Je zou dan zelf kunnen bepalen welke foto je beoordeeld wilt hebben door die aan te leveren als eerste foto met andere woorden die met bestandsnaam jenaam 001.

Ik denk dat we het hier de volgende clubavond even over moeten gaan hebben, we hoeven niet alle punten uit het onderstaande over te nemen maar een deel is volgens mij zeer bruikbaar om zo tot een betere beoordeling van de foto’s te komen, een groot deel komt overeen met wat ik vorig jaar al eens uit een boek van de fotobond gehaald heb. Het lijkt mij een goed idee om het hier samen eens over te hebben. Ik pas de agenda sowieso aan i.v.m. nog het fotografeer ideetje wat we hebben, dat komt in een apart blogje hierna. Maar lees dit en denk er eens over na wat je wel goed lijkt en wat niet, dan hebben we het er dan over en zouden we er in januari mee kunnen starten. Het is ook prima als je je mening hieronder in een reactie geeft.

Joke

Fotobesprekingen. Waarom, wat, hoe?

Ik wil graag een aspect met jullie bespreken welke in mijn ogen vaak een vast maar onderbelicht onderdeel op bijeenkomsten van fotoclubs is, namelijk: Het bespreken van foto’s.

Het samen naar foto’s kijken en deze analyseren heeft veel voordelen voor zowel de fotograaf als ook de club zelf. Het vergroot de wederzijdse kijk op fotografie, je leert andere disciplines kennen en evt. omarmen, leden kunnen ideeën en inspiratie op doen, je fotografische kennis en kunde wordt vergroot en tevens is het een mooi moment om je progressie als fotograaf en fotoclub te toetsen.

Ik pretendeer niet de kennis in pacht te hebben, verre van zelfs, maar te vaak zie ik dat foto’s in een veel te hoog tempo besproken worden en dat toont in mijn ogen (onbedoeld vaak) van te weinig respect naar de fotograaf. Neem de tijd om een foto goed te bekijken en te bespreken. Tenslotte willen we ons toch allemaal verder ontwikkelen als fotograaf?!

Een foto is een manier om op een visuele manier te communiceren met de kijker. En hier zit hem nu net vaak het probleem. De fotograaf heeft dus blijkbaar een bedoeling met zijn/haar foto en wil een boodschap overbrengen, welke die ook is. Die boodschap kan met emotie te maken hebben, is een artistieke bedoeld, een mix van beiden of er heeft puur een registrerend karakter. Naar mijn idee zijn er bij het bespreken van een foto altijd drie hoofdthema’s van belang: Emotie, Artistiek en Techniek. Helaas hebben redelijk wat fotobesprekingen een camera-technische of compositie-technische invalshoek en wordt de zachte kant van de fotografie soms onderbelicht. Met de zachte kant bedoel ik in dit geval de emotionele en artistieke kijk op een foto. Wat voel je als je naar een foto kijkt? Is het concept creatief en origineel?

Om een foto goed te kunnen beoordelen verken je de foto eerst, daarna beschrijf je wat je ziet, benoem je wat je je afvraagt en vertelt wat de foto met je doet. Uiteindelijk geef je een oordeel maar veroordeel NOOIT! Vindt je dat de fotograaf geslaagd is in zijn/haar benadering? Of de foto voor jou zeggingskracht heeft hangt onder meer af van je eigen referentiekader, ervaringen en voorkeuren. M.a.w. dit is best wel subjectief. Zeggingskracht ……… een veelgebruikt woord in de kunst maar wat is eigenlijk zeggingskracht? Het heeft in ieder geval met expressie en gevoelsuitdrukking te maken. Wat straalt in dit geval een foto uit? Roept een foto een positieve of negatieve herinnering of gevoel bij je op waardoor je geraakt wordt? Als het de fotograaf lukt om een gevoel over te brengen, dat overeenstemt met jouw gevoel bij het bekijken van de foto, dan is naar mijn idee dat gedeelte van een foto geslaagd.

Maar hoe bespreek je nu een foto? Hieronder heb ik als voorbeeld enkele onderwerpen benoemt. Je hoeft ze echt niet allemaal af te werken. Het is slechts een leidraad en dient als houvast voor je maar gebruik in ieder geval enkele onderwerpen die van toepassing kunnen zijn.

1. Begin met het beschrijven van de foto.
Soms roept een foto meteen bij het zien ervan een spontane reactie op. Die spontaniteit maakt een bespreking heel levendig en getuigt van grote betrokkenheid. Het beschrijven geeft houvast aan de rest van je bespreking.. Beschrijf het beeld zo objectief als mogelijk. Omschrijf wat er volgens jou staat afgebeeld op de foto. Door dit onder woorden te brengen zorg je er voor dat alle toeschouwers ook hetzelfde gezien hebben in de foto, zoals:
– Wat voor soort foto is het: Portret, Natuur, Stilleven, Macro, etc.
– Welke onderwerpen zie je?
– Is de foto in Kleur of Monochroom?
– Is het een abstract of realistisch werk?

2. Inhoud / Zeggingskracht.
– Wat voel of ervaar je bij de foto?
– Wat is de interpretatie van het gekozen onderwerp door de fotograaf?
– Herken je de stijl van de fotograaf?
– Welke beeldelementen zijn er gebruikt door de fotograaf om het onderwerp/verhaal te vertellen?
– Wat is de plaatsing van het onderwerp in het kader?
– Welke compositie hulpmiddelen zijn er door de fotograaf gebruikt?
– Is de compositie in balans (of juist bewust niet)?
– Is er een bepaalde spanning of dynamiek in de opname?
– Welke originaliteit of creativiteit is er door de fotograaf aan toegevoegd?
– Wat kun je zeggen over het gekozen moment van de opname?
– Staan er elementen op de foto die ‘afbreuk’ doen?

3. Toegepaste techniek.
– Gekozen standpunt/perspectief
– Selectie brandpuntafstand/objectief (fish-eye, groothoek, standaard, tele)
– Inkadering / uitsnede / beeldformaat
– Kleurgebruik
– (On)Scherpte en Scherptediepte
– Verlichting en belichting
– Gebruikt contrast
– Kwaliteit en mate van bewerkingen
– Witbalans
– Verscherping
– Gebruikte van filters
– HDR

Een van de vele varianten die handig kan zijn is bijvoorbeeld het benoemen van een besprekingsleider. Hij / Zij stuurt het gesprek en ‘prikkelt’ indien noodzakelijk aanwezige leden. Per tourbeurt is er 1 persoon die een foto zo objectief als mogelijk beschrijft en beoordeeld. Na de beoordeling kan iedereen aanvullende opmerkingen / suggesties maken. Bespreek niet meer dan 6 foto’s op een clubavond. Gebruik je een beamer zorg dan in ieder geval dat de kwaliteit van de beamer zodanig is dat kleur- en contrast- en scherpte weergave dik in orde zijn.

Nog enkele randvoorwaarden voor een goede fotobespreking:
– Realiseer je dat je de foto niet voor jou bespreekt maar voor de maker.
– Heb een open mind.
– Ben eerlijk. Je mag gerust bedenkingen bij een foto hebben, als je ze maar kunt onderbouwen.
– Ben positief en stimulerend.
– Ben objectief (vergeet je persoonlijke voorkeuren).
– Zie de fotograaf en niet de persoon die je kent.

Gebruik echter nooit de opmerking: ‘Met dit onderwerp heb ik niets, dus zeg ik ook niets. Ook al heb je niets met bv. een landschaps- of een portretfoto je hebt altijd een mening hoe de foto op je overkomt. Dit kun en mag je gerust omschrijven en toont in ieder geval respect voor de fotograaf.

Ik wens iedereen veel plezier bij het bespreken van jullie foto’s. Neem die opmerkingen en ervaringen mee waar je iets mee kunt en ontwikkel verder je als fotograaf.

Auteur

1 Reactie

  1. Aangepaste agenda clubavond 17 december 2015 | Fotoclub ClackClick - 03/12/2015

    […] Koffie met wat lekkers en bespreken hoe we het beoordelen van de foto’s aan gaan pakken, in principe liefst ingaand op de clubavond in januari, noem het maar een goed voornemen! Zie deze blogpost. […]

Plaats een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.